فاعلى در « لم يرزق » بوده و جار و مجرور متعلق به « خلاصا » است و مصرع بعد ، جواب « إذا » است . معناى شعر : « اگر زمانى كرم و بخشش در حالى كه خالص و خالى از اذيت - منت‌گذارى - باشد انجام نگيرد ، در اين هنگام نه ستايش براى آن شخص كسب شده و نه ديگر مال براى او باقى است » . تنبيه متن « تنبيه » إذا قيل : « لا رجل في الدّار » بالفتح ، تعيّن كونها للجنس . . . شرح در اين تنبيه بحث پيرامون فرق معنوى بين « لا » نفى جنس و « لا » مشبهة به « ليس » است ، بايد دانست كه اگر اسم بعد از « لا » منصوب و يا مفتوح بود ، « لا » براى نفى جنس است و معناى آن نفى وقوع خبر براى جنس و كلى اسم است مانند : « لا رجل في الدار » يعنى هيچ فردى از جنس مرد در خانه نيست و براى تأكيد اينكه در خانه هيچ عدد از اعداد مفرد و تثنيه و جمع جنس مرد در خانه نيست از كلمه « بل » كه معناى آن بعد از نفى ، تقرير و حتميت ماقبل و قرار دادن نقيض آن حكم براى ما بعد است ، همراه اسم و جنس مخالف مرد « امرأة » استفاده مىشود و گفته مىشود « بل امرأة » يعنى اگر كسى هست او زن است و اصلا مرد نيست . و إن قيل بالرفع : و اگر اسم بعد از « لا » در مثال به رفع بيان شد سه نكته بايد توجه داشت : 1 - « لا » مشبهة به « ليس » است . 2 - مهمله نيست زيرا اگر مهمله بود تكرار آن واجب بود . 3 - در معناى آن دو احتمال است : الف ، نفى جنس همانند حالت نصبى آن اسم باشد . ب ، نفى فردى از افراد مرد در خانه ، كه در موقع تأكيد در احتمال اوّل گفته مىشود : « بل امراة » در هنگام تأكيد نفى فردى از افراد مرد در خانه بودن ، گفته